Afgelopen weekend verscheen het nieuwe liedboek (2013). Dit boek bestaat naast gedichten en nieuwe liederen ook uit veel liederen uit oudere bundels. Wat mist, en mijns inziens in een samengestelde bundel zeer handig kan zijn, is een omzettabel / transponeringstabel waarmee de nieuwe nummering gekoppeld kan worden aan gezangen, psalmen, opwekking, ELB, e.d. Volgens verschillende bronnen (zie onder) komt deze lijst nog wel, maar is deze nog niet klaar.
@RobertL87 Het register achterin het liedboek verwijst naar registers op liedboek.nl. Die staan er nog niet op, maar volgen binnenkort.
Nico Sjoer en Klaas-Willem de Jong zijn al bezig geweest en hebben de nummers uit Tussentijds (Sjoer) en de gezangen uit het liedboek van 1973 (beide) gekoppeld aan de nieuwe nummers. Ik heb de lijsten samengevoegd in dit online document**, opdat het voor iedereen inzichtelijk is en iedereen zijn of haar steentje kan bijdragen. Op het moment van schrijven is de lijst immers nog niet compleet. Organist Gijsbert Meuleman gaf aan wel te willen aanvullen vanuit de opwekkingsbundel. Anderen die zich geroepen voelen een steentje bij te dragen aan een werkbare lijst, zijn van harte welkom*.
In het online document kunnen opmerkingen worden geplaatst voor correcties e.d. Wie een grotere bijdrage wil leveren, kan contact met me opnemen voor bewerkingstoegang tot de lijst*. Alvast bedankt en veel gemak gewenst met de lijst!
Helaas is deze werkwijze (zie onder, een gesprek op Facebook met ‘Liedboek‘) naar mijn mening het omgekeerde van hoe het hoort, maar als er toch mensen zijn die zich willen inzetten en hebben ingezet voor zo’n lijst, dan faciliteer ik dat graag via een overzicht.
Gerelateerd:Â meer over het nieuwe liedboek, bladmuziek en beamers in de kerk.
Update (6-6-’13):Â Opmaat Producties heeft een online zoekfunctie beschikbaar en heeft aangegeven deze te willen aangeven met gegevens uit de in dit artikel genoemde lijst. Hopelijk mogen we aanvullingen terugverwachten.
Update (3-7-’13): Zojuist heb ik vernomen dat bovengenoemde Opmaat Producties voor de Wegwijzer voor het Liedboek, waar het aantal zoekopdrachten nu nog gelimiteerd is, de complete lijst in gedrukte vorm voor €15 wil gaan leveren i.s.m. het recent opgerichte Stichting Kerkmuziek Netwerk. Het online document dat in dit artikel beschreven wordt zal altijd gratis blijven.
Screenshot van 3-7-2013.
*Toevoegingen aan de lijst doen? Vraag om bewerkingstoegang. Download de lijst niet om deze offline te bewerken, want naderhand weer samenvoegen is onbegonnen werk! Een download voor eigen offline gebruik is uiteraard geen probleem.
Steeds vaker lees ik het op internet: een kerk die een interactieve Twitter- en SMS-dienst organiseert in een jeugddienst. Vorige week zondag was er zo’n Twitterdienst in Emmen. In zo’n dienst kunnen kerkgangers op gestelde momenten vragen stellen of antwoord geven op een peiling (poll). De berichten worden vervolgens via een beamer in de kerk vertoond. In dit artikel geef ik een overzicht van praktische links, informatie over sociale media, de invulling van zulke kerkdiensten, voorbeelden, benodigde apparatuur en gratis software die nodig is voor zo’n dienst. Deze informatie heb ik verkregen van verschillende andere kerken die al eens zo’n dienst hebben georganiseerd, waarvoor mijn dank. Aanvullingen, vragen en verbeteringen zijn van harte welkom via de reacties onderaan deze blog!
De kerk en sociale media
Het is voor sommigen wellicht een ongebruikelijk gezicht – kerkgangers die tijdens de dienst met een mobiel in de hand bezig zijn. Toch is het naar mijn mening niet heel raar. Immers, juist door het met elkaar over onderwerpen te hebben, leer je door zelf je mening te formuleren en die van anderen te lezen. Overigens is een Twitterdienst er in principe niet voor mensen die thuis willen blijven, hoewel ook zij in natuurlijk wel kunnen deelnemen.
[box type=”note”]Op Creatov.nl en Predikant.me staan twee blogs van predikanten over Twitteren in de kerk.[/box]
Ook zijn kerken steeds vaker op Facebook en Twitter aanwezig – daar waar de mensen zijn. Predikanten twitteren over verschillende zaken, zoals deze predikant uit Ommen beschrijft:
• “Herinneringen aan bepaalde kerkelijke activiteiten met de meest actuele info
• Een kort actueel verslag van een kerkelijke activiteit, soms met een foto erbij
• Als ik tijdens de preekvoorbereiding tegen dingen aan loop waarvan ik graag zou weten hoe anderen daar over denken, dan stel ik hierover een vraag per Twitter
• Als de preek klaar is, licht ik een tipje van de sluier op van wat u zondag kunt verwachten
• In de nabije toekomst zal ik ongetwijfeld nog andere toepassingen zoeken”
Andere liturgie: enkele mogelijkheden voor interactie
Het is belangrijk vooraf goed na te denken over de vorm en het thema van de dienst. In de dienst in Emmen was er tijdens de preek drie keer de mogelijkheid om te reageren en daar werd door de dominee direct op gereageerd. In De Lichtkring in Alphen aan de Rijn is interactie op meer momenten mogelijk. Zo kan men tweeten bij/over liederen of voorbeden aandragen. Dit laatste doen ze, voor zover ik op Twitter lees, ook weleens in ‘gewone’ diensten. In Enter kon men tijdens de socialemediadienst stemmen op liedjes, die vervolgens via YouTube werden gestart ter begeleiding van de samenzang.
In dit filmpje van de Twitterdienst in de Zuiderkerk in Spakenburg wordt uitgelegd dat de dienst anders is dan andere jongerendiensten. De spreker beantwoordt vragen die binnenkomen. Uiteraard kunnen niet alle vragen direct beantwoord worden, maar je kan ervoor kiezen daar later op terug te komen (via Twitter). Aanwezigen mochten hier ook zelf kiezen waar de collecte naartoe zou gaan. “Zo geef je ze het gevoel dat er naar ze geluisterd wordt.”
Er zijn ook blogs van mensen die hier geen voordelen in zien, of zelfs nadelen. (Ze zijn te lezen op Vreemdgeluid.nl en AanGeenBrug.org.) De conclusies van beide blogs zijn echter genuanceerder en stellen naar mijn mening dat een Twitterdienst prima kan, maar dat het niet een reguliere dienst moet zijn met Twitter sec als extra. Over extra functies, zoals twitteren tijdens een lied, moet daarom eerst goed worden nagedacht. Dit kan immers ook afleiden.
Het grote voordeel, zoals ik al noemde, is dat men een inzicht krijgt in het geloof van de deelnemers. Ook kan het publiek, door vragen te stellen, een kijkje nemen in het geloof van de spreker en mede-gemeenteleden.
[box type=”note”]Hier een preek van Otto Grevink, predikant in Waalwijk.[/box]
Benodigde software
In een interactieve dienst, wil je tweets van Twitter op een groot scherm tonen. Er zijn verschillende manieren om dit gratis te doen, zelfs voor integratie in PowerPoint. Nadeel is hierbij dat je geen berichten kan filteren, waar ik zo op terug kom. Echter, niet iedereen heeft Twitter en zal dit willen aanmaken of kunnen gebruiken tijdens de dienst (bijvoorbeeld vanwege het gebrek aan een smartphone). Daarom bieden veel kerken ook de mogelijkheid om te sms’en of zelfs het gebruik van Facebook. Om ook sms’jes op een groot scherm te vertonen, is echter wat andere software nodig die vaak enkele tientallen euro’s (per keer of per maand) kost, bezoekers laat betalen per sms en/of reclame vertoont. Of de software beperkt de gebruiker in een gratis versie tot maximaal 40 deelnemers of berichten, terwijl een Twitterdienst waarschijnlijk meer reacties oplevert. Zo kregen ze in Emmen in hun eerste Twitterdienst plusminus 70 reacties via Twitter en ongeveer 50 per sms. Daarnaast hadden zij software voor ‘smart responses’, waar zo’n 150 reacties op binnenkwamen. In Deventer waren een tijdje geleden zo’n 370 tweets en 57 sms’jes, en 51 ingestuurde stemmen voor stellingen.
[box type=”tick”]Meer informatie over nieuwe software met Twitter, sms en filtering op SMSmuur.eu.[/box]
Werken met een #hashtag en berichten filteren
Twitter is openbaar, dus iedereen kan meedoen. Dat is vaak handig, maar kan er ook toe leiden dat grappenmakers (zie ‘instant update’ op deze pagina van GeenStijl.nl) de dienst gaan verpesten met reclame of andere irrelevante onzin. Een filter tussen de inkomende berichten en de berichten op het scherm is daarom van uiterst belang. Software zoals Social-Worship en SMSmuur.eu bieden deze mogelijkheid, en wie geen sms-mogelijkheid wil bieden, kan terecht bij Twitterfountain (helaas al een tijdje offline).
Meestal gebruikt men hashtags – woorden of lettercombinaties voorafgegaan door een hekje (#). Deze geven als het ware het onderwerp aan. Kies een hashtag dat nog niet door anderen wordt gebruikt, bijvoorbeeld #twdienstemmen of liever korter. Dit is te testen door er op Twitter naar te zoeken.
PR vooraf
“Als je een paar weken van tevoren begint met het bekendmaken van de dienst via Twitter en Facebook, kun al heel wat bekendheid krijgen. Maak bij Twitter bijvoorbeeld gebruik van lokale hashtags, zoals #Emmen, zodat de lokale media dit op kunnen pakken. In Emmen kreeg de organisatie hierdoor al voor de Twitterdienst aandacht op de lokale radio en andere media en tijdens de dienst is RTVDrenthe zelfs komen filmen.”
Twitterinstructies voor deelnemers
Het is verstandig een aantal dingen vooraf te vermelden:
Tweets vanaf afgeschermde accounts zijn niet zichtbaar voor anderen, dus ook niet tijdens de dienst. Verwijder ‘het slotje’ bij Settings – Account – Protect my tweets door het vinkje uit te zetten.
Gebruik zoveel mogelijk het data-abonnement van je telefoon, als je deze hebt, zodat minder mensen WiFi hoeven gebruiken (zie onder).
Maak een Twitteraccount aan op https://twitter.com/signup. De Ambrosiuskerk heeft hiervoor een handleiding/stappenplan gemaakt.
Wat is Twitter? Twitter is een netwerk waarin je tweets verstuurt en deelt met volgers.
Wat is een tweet? Een bericht van maximaal 140Â tekens.
Privacy? (zie bovengenoemde handleiding)
“Wanneer je nu geen Twitter of SMS wilt/kunt gebruiken tijdens de dienst blijft het natuurlijk nog steeds erg leuk en interactief om er bij te zijn. We hebben namelijk nog meer manieren om je te betrekken bij de discussies in de dienst.”
Bij De Bron in Alphen aan de Rijn kan men ook briefjes inleveren met hun boodschap, of anderen voor hen laten twitteren tijdens overlegmomenten.
Personeel
Zorg voor voldoende ‘socialemediapersoneel’ tijdens de dienst. Er zijn mensen nodig om berichten te plaatsen, tweets te filteren of in te grijpen als apparatuur wegvalt. In zo’n geval zou je bijvoorbeeld handmatig een selectie van de tweets, sms’jes en Facebookberichten moeten kopiëren en plakken in de beamersoftware. Tevens moet iemand de ‘reguliere liturgie’ blijven presenteren en schakelen met de beamer.
Het kan handig zijn een programma als Tweetdeck te gebruiken om te zien wat er binnenkomt en berichten in te plannen. Maak verschillende kolommen, zoals: tweets aan jou gericht, een zoekopdracht naar de gebruikte hashtag om snel te kunnen reageren, algemene zoekwoorden voor mensen die vergeten de hashtag te gebruiken, ingeplande tweets, enzovoort.. Voor meer controle en overzicht voor mensen die (thuis) meedoen, zijn er Twitterchat-applicaties zoals Nestivity.
[box type=”info”]Tip: maak tijdens of na de dienst een verslag op Storify.com of Tagboard.com![/box]
Benodigde apparatuur: beperkte WiFi-netwerken
Waarschijnlijk heeft elke kerk die een Twitterdienst heeft georganiseerd er wel mee te maken gehad: het WiFi-netwerk werd overbelast. In Emmen, waar maximaal zo’n 550 mensen in de kerk kunnen, waren twee accesspoints (of routers) aanwezig voor zo’n 150-200 WiFi-apparaten (smartphones, tablets, iPods). “Dit was veel te weinig, mede omdat de jeugd de verbinding uit gaat testen door bv. filmpjes op YouTube te openen. Sommige jongeren stelden hun telefoon in als hotspot, maar dat stoorde soms enorm op de andere WiFi-verbindingen… Waarschijnlijk is er per 30-40 mensen een accesspoint nodig en uiteraard moet de internetverbinding van de kerk natuurlijk voldoende zijn. Iets als 10Mbit/s is veel te weinig…” In Enter had men voor zo’n 400 aanwezigen “ruim genoeg” aan 3 accesspoints en een glasvezelverbinding van 25 mbit/s. In Vriezenveen ging het goed met 2 accesspoints en een verbinding van 60 mbit/s. Sluit de accesspoints het liefst bedraad aan op het aanwezige internetmodem of de router. Zorg dat ook de computers voor beameren en filteren bedraad zijn aangesloten.
Verder lezen
In ‘Handboek kerk en social media‘ komt het onderwerp Twitterdiensten volgens de auteur aan de orde. Dit is wellicht een wat meer inhoudelijke en wetenschappelijk onderbouwde beschrijving. Wellicht dat in het op 12 april 2013 te verschijnen boek ‘De sociale netwerk kerk‘ ook nog wat vermeld gaat worden over dit fenomeen. Naast deze boeken is er meer literatuur voor predikanten en kerken die ‘met de tijd mee willen’.
Een soortgelijk artikel, hoewel op sommige punten wat meer over de achtergrond, het waarom en wat, kwam ik na het typen tegen en is zeker de moeite van het lezen waard.
Aanvullingen, vragen, verbeteringen en bedankjes zijn van harte welkom via de reacties hieronder!
In kerken wordt steeds meer gebruik gemaakt van de beamer om liederen, bijbelteksten, presentaties, filmpjes of zelfs live-video te tonen aan de kerkgemeente. Als de beamer er nog niet lang hangt, gebeurt dit vaak via een programma als PowerPoint, maar tegenwoordig zijn er steeds meer (gratis) programma’s die dit veel makkelijker kunnen doen. Deze maken gebruik van een database met bijbel(teksten) en liederen uit verschillende bundels (Liedboek voor de kerken voor Psalmen en Gezangen, Opwekking (OPW), Evangelische Liedbundel (ELB) en het nieuwe liedboek). Degene die de presentatie bedient, sleept nummers, teksten, afbeeldingen, maar ook PowerPointbestanden naar de liturgie en geeft dit net weer op het grote scherm. Tijdens de dienst kan het ‘beamerteam’ nog aanpassingen doen, zonder dat de rest van de kerk dit op het grote scherm ziet. Kerken met een camera gericht op het podium of doopvont kunnen bij sommige programma’s ook schakelen tussen deze beelden, zodat iedereen in de zaal kan zien wat er gebeurt.
Na een opsomming van de verschillende programma’s volgt onderaan deze blog nog informatie over bladmuziek, het nieuwe liedboek, benodigde licenties voor kerken, een top-3 van programma’s en een voorproefje over interactieve SMS- en Twitterdiensten.
EasyWorship
Een bekend programma in de Nederlandse kerken is EasyWorship. Dit programma wordt veel gebruikt omdat het eenvoudig Nederlandse bijbel- en liedtekstpakketten te koop aanbiedt. Het programma is Engelstalig, maar wordt bij aanschaf geleverd met een Nederlandstalige handleiding. Het programma kost $399 en de Nieuwe Bijbelvertaling (NBV) en de NBG51-bijbelversie kosten per stuk $29. Updates van het programma kosten $99. Niet heel goedkoop voor kerken die het financieel moeilijk hebben. Geschikt voor PC en Mac.
Overzicht van (gratis) beameralternatieven voor EasyWorship
Gelukkig zijn er ook een aantal alternatieven. Ik heb ze kort geprobeerd en zal hierna een overzicht geven van hun belangrijkste kenmerken, omdat zo’n compleet overzicht er bij mijn weten nog niet is. Ik let daarbij onder andere op de volgende kenmerken:
Gemak om playlists aan te passen tijdens het presenteren
Gemak van de lied- en tekstselectie > Importmogelijkheden
Aanpassingsmogelijkheden
Thema’s en achtergronden en de mogelijkheid ze aan te passen
Importeren van extra’s, zoals video, DVD en muziekbestanden
Prijs
Geschiktheid Windows-PC, Mac OS en/of Linux (voor zover ik kan testen of het op de site kan vinden. PC is voor allen getest.)
OpenSong
Voor OpenSong zijn op internet veel bronnen te vinden, waaronder NBV, NBG51 en praktisch alle gangbare liedbundels
+ Gratis
+ Bijna alle bijbels en liederen beschikbaar.
+ Coupletten selecteren (en volgorde aanpassen) door coupletnummers in te voeren.
+ Bijbelteksten toevoegen zeer eenvoudig
+ Eenvoudig tekst toevoegen tijdens de presentatie: zeer flexibel.
+ Aankondigingen voor de dienst: pagina’s herhalen tot je op een knop drukt.
+ Live cameraverbinding mogelijk via VLC (vereist wat technische instellingen). Waarschijnlijk ook internet en andere applicaties. Powerpoint-ondersteuning, hoewel een paar stappen omslachtiger dan andere programma’s.
+ Herhalen van dia’s mogelijk.
± Bestanden bevatten de mogelijkheid voor akkoorden, zie dit forum, het programma (nog) niet.
± Presentatiemode is ‘basic’ maar duidelijk.
± De indeling van OpenSong is iets anders dan die van Quelea en OpenLP, maar dit hoeft niet per se een nadeel te zijn.
± Importeren van de online database vanuit het programma geeft een foutmelding, maar bestanden naar de juiste map verplaatsen laat je alsnog alles importeren. Lukt het niet, dan is er voor veel bestandstypen een converter beschikbaar.
± Importeren vanuit PowerPoint mogelijk maar wat onhandig.
Geschikt voor PC, Mac en Linux.
VideoPsalm
Ook VideoPsalm biedt veel importopties voor bijbels en liedjes. De interface lijkt wat op Office-applicaties zoals Word en PowerPoint.
+ Gratis
+ Veel importmogelijkheden voor bijbels en liedjes.
+ Duidelijke interface à la Office 2007/2010, inmiddels ook Nederlandstalig.
+ Videoachtergronden mogelijk.
+ Bijbelteksten toevoegen zeer eenvoudig door te slepen (beste van alle programma’s).
+ Coupletten selecteren d.m.v. vinkje.
+ Nummers toevoegen tijdens live-modus
+ PowerPoints eenvoudig invoegen door te slepen, diaselectie door vinkjes.
+ Aankondigingen voor de dienst: pagina’s automatisch herhalen tot je op een knop drukt.
+ Vertoning van meerdere vertalingen tegelijkertijd.
± Opmaak aanpassen eenvoudig maar enigszins beperkt.
– Geen Live-video, tenzij je een stream kan importeren (niet getest). De ontwikkelaar zou deze functie graag implementeren, blijkt uit contact met hem.
Alleen voor Windows.
OpenLP
Het veelbelovende OpenLP haalt bijbelteksten van CrossWalk of BibleGateway en die hebben alleen de altijd gratis (i.v.m. verlopen auteursrechttermijn) beschikbare Statenvertaling. Wie NBV- of NBG51-bestanden in Sword-, CSV- of OpenSong-formaat heeft, kan ze ook importeren. Ook muziek is van bijna alle soorten programma’s te importeren, waaronder van OpenSong, waar veel voor beschikbaar is.
+ Gratis (gebruikt gratis PPT-viewer of OpenOffice voor de presentatie)
+ Mooi mediabeheer. Importeren van PPT, Afbeeldingen en video mogelijk.
+ Eenvoudig eigen tekstpagina’s in te voegen. Ook ondersteuning voor video en afbeeldingen.
+Â Bediening en weergave op smartphone of tablet mogelijk.
+ Veel importmogelijkheden en dus veel beschikbaar.
– Thema’s bewerken gaat iets minder intuïtief dan bij andere programma’s, maar dit is aan te leren.
– Afzonderlijke coupletten selecteren is lastiger dan bij bijvoorbeeld OpenSong en VideoPsalm.
Geschikt voor PC, Mac en verschillende Linux-versies.
Quelea
Quelea is een overzichtelijk programma dat de meeste functies van bovenstaande programma’s aan boord heeft.
+ Gratis
+ Importeren van bijbels van OpenSong mogelijk.
+ PowerPoint-, Video- en DVD-ondersteuning.
+ Zeer eenvoudig dia-achtergronden wijzigen. Opmaak thema’s beperkt, maar eenvoudig.
+ Drie monitorsignalen mogelijk: beamer, beheerder en podium (bijvoorbeeld voor bands, eigen weergave met akkoorden).
+ Per lied kan een thema worden ingesteld en onthouden.
– Songs van OpenSong importeren is nog niet mogelijk, hier wordt aan gewerkt.
Geschikt voor PC, Linux (Ubuntu), Java en binnenkort voor Mac.
OPS Pro 2015
OPS Pro 2015 bestaat eigenlijk uit vier programma’s: voor het voorbereiden van diensten, voor de dienst zelf, en voor het bewerken van thema’s en songs. Deze scheiding werkt op zich wel goed. Het is eenvoudig stijlen aan liederen toe te kennen en deze te bewerken.
+ Video-achtergronden
+ Stijlen bewerken en koppelen aan lied gaat eenvoudig
+ Eenvoudige fotopresentaties, PowerPoint, video, muziek of een webpagina toevoegen (de fotopresentaties zou je kunnen gebruiken i.c.m. Liedboek Online, maar hier is het niet per se voor bedoeld)
+ Eenvoudig wisselen tussen liederen tijdens de dienst
– Geen bijbelteksten
– Beperkt aantal bundels (Opwekking, Joh. de Heer)
– geen liedboek voor de kerken / Nieuw Liedboek
– Geen import van liederen of bijbels van andere programma’s
– Niet gratis
Tot zover de voor Nederland interessante programma’s. Hieronder volgen nog meer programma’s, die voor mij door de genoemde nadelen per definitie al afvielen. Scroll verder naar beneden voor een eindconclusie, informatie over licenties voor presenteren in kerken, Twitterkerkdiensten en bladmuziek.
ProClaim
Via Twitter werd ik gewezen op Proclaim. Helaas niet gratis (in tegendeel: je betaalt jaarlijks wat je voor EasyWorship eenmalig betaalt) “maar zeer interessant volgens mij. Kun je online samen een presentatie maken. Bediening met phone/pad.” Online, dus voor Windows, Linux en Mac (?).
EpicWorship
EpicWorship wordt in het buitenland weleens gebruikt, maar lijkt door ontbrekende Nederlandstalige bijbelboeken minder geschikt voor Nederland.
+Â Bewegende achtergronden mogelijk.
+ Gratis
– Veel taalfouten in het programma
– Presentatie is tijdens ‘live-modus’ lastig te wijzigen
– Niet overzichtelijk en veel fouten in spelling en het programma
Geschikt voor Windows en Mac.
SongShow Plus
SSP bevat veel van de genoemde functies, maar lijkt zoals EpicWorship niet geschikt voor de Nederlandse markt. Daarnaast is het programma opgebouwd uit vele losse modules. Dit geeft het veel functies, maar maakt installeren en deïnstalleren lastig.
ProPresenter lijkt niet per se voor kerken gemaakt, maar biedt wel de mogelijkheid om bijbelteksten (helaas geen NL) te tonen. Visueel veel mogelijkheden.
+ Twitter-integratie
+ Eenvoudig te bewerken tijdens presentatie.
+ Eenvoudig video-achtergronden toevoegen.
+ Webcamondersteuning
+ Stabiel
– Geen Nederlandse bronnen en geen import.
– Niet gratis.
Voor Windows en Mac.
LiveWorship
LiveWorship is te koop vanaf $199, maar is niet geschikt voor de Nederlandse markt.
– Niet NL.
– Nummers toevoegen en wijzigen gebeurt niet intuïtief.
Voor Windows en Mac.
EasiSlides
EasiSlides (EasySlides) lijkt gericht op Aziatische databases en biedt ondersteuning voor onder andere Chinees en Mandarijn. Het programma oogt erg basic.
+ Live webcam
– Geen import
Alleen voor Windows (?).
ChangingSong
Ik heb versie 0.3 van dit programma getest. Hieraan is te zien dat het programma nog in een erg pril stadium verkeert.
Programma’s zoals OpenBibleViewer en TheWord horen eigenlijk niet in deze lijst, omdat het alleen voor het weergeven van bijbels is. Ik weet niet zeker of NBG51 en NBV in alle programma’s gebruikt kunnen worden. Als dit wel zo is, zijn er mooie programma’s bij voor bijbelstudies, omdat teksten in bv. OpenBibleViewer naast elkaar gelegd kunnen worden samen met aantekeningen, afbeeldingen en woordenboeken. Heb je al wel bijbelbestanden, maar wil je ze openen in een ander programma dan waar het bestand voor geschreven is, dan kan Bible Converter vaak helpen bij het omzetten.
Bladmuziek: LilyPond, MuseScore en Noteworthy Composer
De programmalijst is wellicht niet volledig, maar voor zover ik weet zijn dit op dit moment de populaire programma’s. Tevens krijgen programma’s in nieuwe versies soms nieuwe functies of prijzen. De gratis programma’s zullen in principe gratis blijven, omdat het opensourceprogramma’s zijn. Deze worden door vrijwilligers ontwikkeld en onderhouden. Mogelijk kosten bijbels en liedbundels voor deze programma’s in de toekomst wel geld (omdat de rechten daarvan bij een ander bedrijf liggen), maar dit zal waarschijnlijk nooit veel meer dan de bovengenoemde 29 dollar zijn.
Nieuw liedboek
De organisatie achter het nieuwe liedboek heeft aangekondigd dat er op 15 juli 2013 een online database met liederen komt. De liederen zijn stuk voor stuk te downloaden tegen verschillende instellingen (kleur, maar als het goed isook de software die je gebruikt). Omdat het nieuwe liedboek voor een groot deel is opgebouwd uit bestaande bundels (zie omzettabel) heb je wellicht al veel van de liederen in je ‘bezit’.
Voor wie meer wil weten over het juridische aspect van liederen projecteren, zingen en printen heeft de PKN een zeer helder document over auteursrecht en naburig recht in de kerk opgesteld. Samengevat staat hier het volgende in:
Het zingen en (af)spelen van muziek in de kerk is gedekt via Buma, waar de PKN een afspraak mee heeft gemaakt (zie kader 1.5).
Liederen via een liturgie of de beamer presenteren vereist voor veel liederen een eigen licentie (zie hoofdstuk 4).
Zo ook voor het via internet verspreiden van muziek, met uitzondering van verspreiding aan ernstig zieken en zendelingen. Voor zover ik weet heeft de kerk deze licentie niet nodig als de dienst bijvoorbeeld via de (regionale) radio wordt uitgezonden. In dat geval moet de radio de licenties in orde hebben.
De preek mag in principe na toestemming van de dominee wel verspreid worden, omdat het auteursrecht ervan bij de dominee ligt.
Wat betreft het beameren geldt dus dat je het volgende nodig hebt:
Voor de ‘standaard’ Liedboek voor de Kerken (1973) heb je eenmalig dit pakket nodig.
Voor ELB, OTH en OPW heb je een CCLI-licentie nodig (zie hoofdstuk 4.2 van het eerdergenoemde PKN-document).
Voor het nieuwe liedboek zal een beamerpakket verschijnen, dat 300 euro plus een jaarlijkse licentie zal gaan kosten (bron). Mijn advies: gebruik de ‘oude’ bestanden en vul deze eenmalig aan met nieuwe bestanden (waarvan de liedteksten veelal op internet te vinden zullen zijn). Wat nodig blijft is een jaarlijkse licentie, maar je bespaart alweer 300 euro.
Mijn voorkeur gaat uit naar OpenSong (vanwege de vele functies), VideoPsalm (vanwege het gebruiksgemak en het uiterlijk) en voor wie meer gemak zoekt en ervoor wil betalen EasyWorship. Vragen, complimenten, opmerkingen of aanvullingen? Reageer via onderstaande formulier, tweet of mail me. Dit bericht van mij is ook te lezen op Creatov.nl.
Binnenkort: een goedkope manier (onkostenvergoeding) om Twitter en sms tijdens #evenementen te beameren. Met moderatie. Volg dit account+RT!
In kerken wordt steeds meer gebruik gemaakt van de beamer om liederen, bijbelteksten, presentaties, filmpjes of zelfs live-video te tonen aan de kerkgemeente. Als de beamer er nog niet lang hangt, gebeurt dit vaak via een programma als PowerPoint, maar tegenwoordig zijn er steeds meer (gratis) programma’s die dit veel makkelijker kunnen doen. Deze maken gebruik van een database met bijbel(teksten) en liederen uit verschillende bundels (Liedboek voor de kerken voor Psalmen en Gezangen, Opwekking (OPW), Evangelische Liedbundel (ELB) en het nieuwe liedboek). Degene die de presentatie bedient, sleept nummers, teksten, afbeeldingen, maar ook PowerPointbestanden naar de liturgie en geeft dit net weer op het grote scherm. Tijdens de dienst kan het ‘beamerteam’ nog aanpassingen doen, zonder dat de rest van de kerk dit op het grote scherm ziet. Kerken met een camera gericht op het podium of doopvont kunnen bij sommige programma’s ook schakelen tussen deze beelden, zodat iedereen in de zaal kan zien wat er gebeurt.
