RobertLindeboom.nl

Er zijn genoeg lijstjes met fotografietips voor beginners te vinden. Daarom zal ik niet alles in detail bespreken, maar wel een soort van top-10 tips geven zodat je straks thuiskomt met vakantiefoto’s die ook voor niet-reisgenoten interessant zijn om te bekijken. Zij moeten het namelijk alleen met het beeld doen en hebben niet de achterliggende gedachte aan die leuke vakantiesfeer die jij bij de foto hebt. En onthoud: een goede foto maak je zelf en is met elke camera te maken, ook met de kleine camera’s. Je hoeft hierbij niet alles te weten over de techniek in de camera, maar belangrijker is jouw kijk op een foto!

Compositie

Er zijn een paar hele simpele maar belangrijke regels die voor mooie composities kunnen zorgen. Eén daarvan is de regel van derden. Kijk naar het plaatje hiernaast en je ziet wat het inhoudt. Het is de bedoeling dat je het scherm van je camera als het ware in drie vlakken van boven naar beneden en in drie vlakken van links naar rechts verdeelt. Belangrijke delen van je foto, plaats je vervolgens op één van de lijnen. In het voorbeeld hiernaast zie je dat de horizon op één van de lijnen is geplaatst en dat het onderwerp van de foto (de boom) ook op één van de lijnen geplaatst is. Ook als je onderwerp een persoon is, is het vaak mooier om deze op 1/3 van de linker- of rechterkant van het scherm te plaatsen. Uiteraard zijn hierop uitzonderingen, als je bijvoorbeeld een groep van meerdere personen wilt fotograferen. Als je deze groep op eenderde van de zijkant plaatst, is er een groot deel van de foto ‘leeg’.

Personen
Dat brengt me gelijk bij het volgende punt: vaak zie je foto’s waarop personen voor een toeristische attractie staan. Een enorme kerk of een mooi landschap bijvoorbeeld, met een klein mensje ervoor. Maak liever één foto van de kerk en een andere foto waarop de persoon wat meer het beeld vult en een klein deel van de kerk op de achtergrond te zien is, want als je beide op één foto combineert, valt de persoon toch vaak weg bij het imposante gebouw.

Anders gezegd: zorg ervoor dat je één hoofdonderwerp hebt en plaats dit hoofdonderwerp correct in beeld (zie ‘regel van derden’). Zo’n onderwerp is dan een kerk OF een landschap OF een persoon. Afhankelijk van het onderwerp houd je ook je camera horizontaal (landschap) of verticaal (Eiffeltoren).

Uiteraard hoeft de persoon er niet altijd in z’n geheel van hoofd tot teen op. Neem juist ook eens close-ups van hoofd en torso. Doe je dit en kijkt de persoon (of een ander onderwerp, zoals hiernaast) niet recht naar voren maar naar links, plaats het onderwerp dan aan de andere kant. Het is frustrerend als je niet kan zien waar het onderwerp naar kijkt.

Bij foto’s van kinderen, verlaag je de camera ook tot de hoogte van de kinderen. Dat is stukken mooier dan foto’s die van bovenaf zijn gemaakt (waarbij de kinderen ook nog eens omhoog moeten kijken naar de camera). Wil je een kind extra groot laten lijken, dan kan je bijvoorbeeld op je buik gaan liggen en vanaf daar de foto maken.

Omgeving
Let op de achtergrond. Deze moet natuurlijk niet meer aandacht trekken dan het onderwerp. Dit geldt natuurlijk ook voor de voorgrond. Probeer hinderlijke lantaarnpalen of boomtakken uit beeld te laten. Het ziet er bijvoorbeeld vreemd uit als er ineens een boomtak in beeld is, zonder dat je van die boom de stam ziet.

Maak je een foto van de omgeving, bijvoorbeeld een stad of een berglandschap, doe dit dan bij voorkeur ‘s morgens vroeg of ‘s avonds voor zonsondergang. De kleuren zijn dan het allermooist.

Wees kritisch!
Tegenwoordig kan je duizenden foto’s maken zonder dat het je veel geld kost om ze af te laten drukken: je zoekt op de computer immers de beste foto’s uit. Probeer toch kritisch te blijven. Liever één goede foto dan 10 minder goede. Druk bijvoorbeeld je foto’s af. Hierdoor dwing je jezelf niet alleen een selectie te maken, maar het kijkt ook nog eens fijner.

Scherpte
Zorg bij je selectie in elk geval voor dat je onderwerp scherp is. Gaat het om personen, stel dan scherp op de ogen of laat de camera dit via gezichtsherkenning doen. Uiteraard mag de achtergrond wel onscherp zijn. Op sommige camera’s is dit nog wat te regelen. Kijk bijvoorbeeld of er een Av-stand op het instelwieltje zit. Als dit zo is, kan je het diafragma handmatig instellen. De regel die hierbij geldt, is: hoe kleiner het diafragmagetal (bv. f/2.8), des te minder scherpte er voor en achter het onderwerp waarop je scherpstelt is.

Nog een paar ‘scherpe’ tips:
- Zorg ervoor dat je stevig staat en de camera stil houdt. Leun desnoods tegen een muur of laat je handen/camera rusten op een muurtje.
- Zorg voor voldoende licht. Vooral ‘s avonds is er een grotere kans dat foto’s ‘bewogen’ zijn. Flitsen is dan noodzakelijk. Maar als het niet nodig is, flits dan niet.
- De ontspanknop – de knop die je indrukt om een foto te maken – van bijna alle camera’s heeft drie standen: 1) niet ingedrukt (logisch), 2) half ingedrukt tot je weerstand voelt en 3) helemaal ingedrukt. In de derde stand wordt de foto gemaakt, maar als je de knop lichtjes indrukt nog niet. In deze stand gaat de camera alvast scherpstellen. Je ziet dan vaak in het scherm waarop er is scherpgesteld. Ben je het ermee eens? Dan druk je de knop verder in. Dit heeft meerdere voordelen. Niet alleen weet je wat de camera gaat doen, maar ook beweeg je de camera minder op het moment dat je de foto maakt. Als de camera bij het half indrukken juist heeft scherpgesteld, kan je de camera nog wat draaien. Het onderwerp waarop je hebt scherpgesteld, blijft scherp.

Flitsen, ook overdag
Ingebouwde flitsers maken foto’s niet altijd mooier, zeker niet als het leidt tot spierwitte gezichten. Is flitsen toch nodig, probeer dan wat verder van het onderwerp te gaan staan en desnoods met de camera in te zoomen. Het flitslicht zal dan wat in sterkte afnemen, maar helaas is de camera bij inzoomen gevoeliger voor kleine bewegingen van je hand.

Flitsen is niet alleen iets voor als het donker is. Ook overdag, zelfs met felle zon, kan de flitser erg handig zijn. Bijvoorbeeld als de zon zorgt voor lelijke schaduwen in het gezicht (onder de ogen of schaduw van iemands neus). In zulke gevallen is de tip: fotografeer tegen de zon in (degene die gefotografeerd wordt staat dan met de rug naar de zon) en gebruik de ‘invulflits’. Voordelen: je model hoeft niet met de ogen te knijpen tegen het felle zonlicht, er is geen schaduw in het gezicht (door de flits) en alles is ongeveer gelijk belicht.

Ken je camera
Dit lijkt een heel vanzelfsprekende tip, maar zorg ervoor dat je je camera vooraf goed kent. Oefen binnen en buiten je huis en lees de handleiding door. Camera’s hebben meerdere voorkeursstanden en het is jammer als je daarvan alleen de volledig automatische stand gebruikt. Handleidingen geven hierover vaak goede tips.

Op veel camera’s zit ook een stand om in zwart-wit of sepia te fotograferen. Deze zou ik dan weer niet gebruiken. Wil je een foto toch in zwart-wit, dan kan dat naderhand op de computer in een paar klikken. Zo heb je altijd nog de keuze: kleur of zwart-wit. Als je de camera de foto in zwart-wit laat maken, krijg je de kleuren nooit terug!

Tot slot
Heb je vragen naar aanleiding van bovenstaande? Of mis je nog belangrijke informatie over dit onderwerp? Of heb je een foto gemaakt en ben je benieuwd of die goed is? Reageren kan hieronder! Als je een foto wilt bijvoegen, dan kan je die uploaden bij bijvoorbeeld Imageshack.us.